Một Sudan hỗn loạn

Ảnh: tình hình chiến sự tại Sudan (bản đồ của Anadolu Agency, Thổ Nhĩ Kỳ)

Nếu lướt vào trang chủ của wikipedia tiếng Anh, mục “Ongoing” thường sẽ liệt kê các sự kiện nóng nhất, được thế giới quan tâm nhiều nhất. Ở thời điểm ngày 30/12/2023, 4 sự kiện được ghi trong mục này gồm: chiến sự Israel-Hamas ở Dải Gaza, nội chiến Myanmar, cuộc xâm lược của Nga vào Ukraine, và chiến tranh tại Sudan.

Trong 4 sự kiện đó thì có lẽ chiến tranh ở Sudan là tin “chìm” nhất về mặt truyền thông. Chiến sự tại Sudan không có những hình ảnh tang thương dồn dập được cập nhật liên tục như tại Gaza hay Ukraine. Ngay cả so với nội chiến Myanmar thì có vẻ những gì ở Sudan cũng ít được chú ý hơn.

Tuy nhiên mức độ khốc liệt của chiến tranh Sudan năm 2023 cũng không kém phần dữ dội. Cuộc chiến này nổ ra vào tháng 4 năm 2023, giữa phe quân chính phủ và một lực lượng vũ trang nổi dậy có tên Rapid Support Forces (RSF), trước đây cũng từng do chính phủ Sudan quản lý. Cuộc chiến này đã xé Sudan thành nhiều mảnh, khi quân RSF nhanh chóng chiếm được nhiều vùng đất rộng lớn của Sudan và thậm chí đánh thẳng vào thủ đô Khartoum. Giao tranh ở Sudan đã khiến ít nhất 9000 người thiệt mạng, và đẩy 1,5 triệu người Sudan chạy ra nước ngoài tị nạn.

Hồi tôi còn bé, Sudan vẫn còn là nước lớn nhất châu Phi về diện tích. Tuy nhiên vào năm 2011, một phần của Sudan đã tách ra thành một nước mới là Nam Sudan (South Sudan). Dù đã chia ra như vậy nhưng tình hình của cả hai nước có cái tên Sudan này vẫn cực kỳ bất ổn. Nước Sudan hiện nay (phần còn lại sau khi không còn Nam Sudan) đã trải qua nhiều bất ổn, hỗn loạn trong nhiều năm liên tục và đến năm nay (2023) thì chính thức rơi vào cảnh nội chiến.

Nằm thẳng

Ảnh: một góc phố Hà Nội về đêm

“Nằm thẳng” hay “lying flat” gần đây trở thành những từ khóa mà tôi hay đọc khi lướt báo, bởi tôi cũng cảm nhận được phần nào tâm trạng của những người trong hoàn cảnh này.

Bản thân tôi vẫn tiếp tục làm việc mỗi ngày, cố gắng tích cóp, không dám tiêu pha nhiều. Nhưng tôi cũng tính ra rằng nếu mình cứ chăm chỉ làm việc, phải rất lâu nữa mới có thể vươn tới những cột mốc về tài chính mà tôi mong muốn. Biến cố mới đây khiến tình hình tài chính của gia đình trở nên mong manh càng khiến tâm trạng của tôi chuyển dần sang hướng tiêu cực. Cố gắng chắt chiu, tích cóp, để rồi đùng cái lại phải bỏ ra một số tiền lớn làm việc này việc kia không có trong dự liệu. Suy nghĩ rầu rĩ đó bào mòn sự lạc quan mỗi ngày, bào mòn cả đi những hy vọng và niềm tin trong lòng về một ngày mai dễ chịu hơn.

Nhưng mà vẫn phải đi tiếp. Cứ trách cuộc sống không công bằng cũng chẳng có tác dụng gì. Những lúc u uất, tôi lại nhớ về những điều may mắn mà tôi vẫn đang có được, nhớ về những điểm mà tôi yêu thích ở bản thân, ở những người tôi quen, ở những nơi tôi đến và chưa đến. Chỉ cần còn bám víu được vào một điều gì ở tương lai, tôi vẫn sẽ còn xốc lại tinh thần và đi tiếp.

Venezuela trưng cầu dân ý, đòi 2/3 lãnh thổ nước láng giềng

Bản đồ Venezuela và Guyana (vùng Essequibo thuộc Guyana nhưng Venezuela đang đòi được gạch chéo)

Ngày 3/12 tới, Venezuela sẽ tổ chức một cuộc trưng cầu dân ý về việc đòi sáp nhập 2/3 lãnh thổ của nước Guyana láng giềng, rồi cấp quyền công dân Venezuela cho 120.000 người - tức gần khoảng 1/6 dân số Guyana đang sống tại vùng đất mà Venezuela tuyên bố là của họ.

Có lẽ trong lịch sử hiện đại của châu Mỹ, chưa có cuộc trưng cầu dân ý nào trơ tráo như vậy, mà nó lại đang sắp diễn ra ngay vào năm 2023. Tranh chấp lãnh thổ giữa Venezuela và thuộc địa Guiana thuộc Anh (British Guiana) đã có từ thế kỷ 19, và sau đó được dàn xếp trong một hiệp ước vào năm 1899, theo đó nước Venezuela độc lập công nhận biên giới giữa hai vùng đất. Thế nhưng kể từ sau khi Guyana giành độc lập vào năm 1966, Venezuela đã lật lại thỏa thuận trước đây và đòi vùng đất Essequibo rộng lớn - chiếm tới hai phần ba diện tích của Guyana, nơi sở hữu rất nhiều tài nguyên và đồng thời là cả mỏ dầu ngoài khơi nữa.

Venezuela, quốc gia rộng lớn sở hữu trữ lượng dầu mỏ lớn nhất thế giới những năm gần đây đã trở thành một đất nước nghèo đói, kiệt quệ vì lạm phát, tham nhũng và tội phạm. Tổng thống Maduro, một trong những kẻ phải chịu trách nhiệm cho sự đổ nát của Venezuela ngày nay, giờ lại giở chiêu trò đòi đất của láng giềng nhằm điều hướng dư luận Venezuela, giành được sự ủng hộ của người dân trong nước.