Gió mùa về

Gió mùa Đông Bắc lại về, mang đến cho Hà Nội cái không khí mát lạnh của mùa đông, cùng với đó là những trận mưa lúc to lúc nhỏ, khiến việc đi lại trên đường thêm một chút bất tiện.

Đạp xe trong cái lành lạnh của Hà Nội chớm vào đông có cái hay của riêng nó, mà trước đây tôi chưa từng thử. Đó là khi chiếc xe đạp men dọc theo đường Thanh Niên, rồi bỗng dưng dừng lại để leo lên vỉa hè sát bên hồ Tây. Mặt nước đen thăm thẳm, những gợn sóng nhấp nhô lấp lánh phản chiếu ánh sáng của thành phố. Cái thẳm sâu của nước, của trời làm cho tâm hồn nhẹ nhõm hơn, để thấy bình yên và vui hơn sau những ngày mệt mỏi vì công việc và những phiền muộn khác.

Ảnh: một góc hồ Tây tháng 11, khi gió mùa về 

Một Trump nữa cho châu Mỹ?

Javier Milei, một trong hai ứng viên vòng cuối của cuộc bầu cử tổng thống Argentina được mô tả là cực hữu (‘far-right’), phát ngôn mạnh bạo và bất ngờ thu hút một lượng cử tri đông đảo. Milei có cơ hội trở thành tổng thống của Argentina, nền kinh tế lớn thứ ba của Mỹ Latinh vào ngày 19/11 tới.

Một trong những tuyên bố gây chấn động của Milei là đề xuất xóa bỏ đồng peso Argentina và tiến hành đô la hóa nền kinh tế, tức để đồng đô la Mỹ (USD) trở thành đồng tiền chính thức của Argentina. Trong nhiều thập niên trở lại đây, đồng peso của Argentina mất giá mạnh, có nguy cơ trở thành giấy lộn. Lạm phát của quốc gia này vọt lên tới 138% trong tháng 9 vừa rồi. Tuy là một trong những nền kinh tế lớn của thế giới, chính phủ Argentina thường xuyên chi nhiều hơn thu, lại nợ quốc tế đầm đìa khiến cho giá trị đồng tiền của nước này cứ lao dốc, dân chúng chuyển sang tiết kiệm tài sản bằng USD. Đã từng có một số nước Mỹ Latinh từ bỏ đồng tiền của chính mình để chuyển sang dùng USD như El Salvador, Panama và Ecuador, nhưng chưa có một quốc gia nào lớn như Argentina từng làm điều tương tự cả.

Sự nổi lên của Milei có thể coi như hệ quả của việc dân chúng Argentina đã chán ngán những chính trị gia truyền thống, và muốn tìm kiếm sự thay đổi để mong tình hình đất nước chuyển biến theo hướng tốt hơn. Nhưng không phải ai cũng mong muốn Milei trở thành tổng thống. Ngoài việc tuyên bố muốn đưa USD thay thế đồng peso, Milei là một người phản đối phá thai, và có ý định muốn hạn chế luật cho phép phá thai hiện tại của Argentina, đất nước chịu ảnh hưởng nhiều bởi những truyền thống Công giáo.

Cuối tuần này, Argentina sẽ đưa ra lựa chọn cho chặng đường tiếp theo. Đối thủ của Milei là Sergio Massa, bộ trưởng Kinh tế đương nhiệm nhưng tình hình kinh tế hiện tại của Argentina lại cực kỳ bi đát khi lạm phát tăng vọt, tỷ lệ người nghèo tăng lên tới 40%. Milei thì hứa hẹn những thay đổi mới theo đường lối cánh hữu, đi ngược lại so với những chính quyền cánh tả trước đó với tham vọng vực dậy nền kinh tế đang lao dốc của Argentina. Song việc những tổng thống cánh hữu lên nắm quyền tại châu Mỹ những năm gần đây, tiêu biểu như Trump ở Mỹ hay Bolsonaro ở Brazil cũng đã gây không ít xáo động trong xã hội các quốc gia này.